Avesnes-le-Comte · Fiszka 6 108 · Wojny i Pamięć
Avesnes-le-Comte w maju 1940
Rzeź, której uniknięto o włos
Na początku maja 1940 roku 2. dywizja SS Totenkopf przemierzała Avesnes-le-Comte. Incydent omal nie zamienił się w zbiorową rzeź — jedynie zimna krew mieszkańców Avesnes zapobiegła najgorszemu.
Na początku maja 1940 roku 2. dywizja SS Totenkopf dotarła do Avesnes-le-Comte ulicą Hauteville. Większość żołnierzy tej dywizji to byli strażnicy obozów koncentracyjnych, zatwardziali fanatycy. Jeden z ich pojazdów zepsuł się w pobliżu szkoły, przed domem Marie Vendeville, matki Jenny, żony Asquina.
Dziesięcioletnia wówczas Jenny Asquin z domu Vendeville była naocznym świadkiem tego zdarzenia i opowiadała o nim do końca życia. Wraz z ojcem obserwowała esesmana leżącego pod pojazdem. Nagle zobaczyła nadjeżdżający motocykl z koszem, w którym siedziało dwóch francuskich żołnierzy — dobrze jej znanych mieszkańców Avesnes: Georges’a Duhaupasa i Louisa Bajusa. Po minięciu pojazdu Francuzi zawrócili i krzyknęli do Jenny i jej ojca: „wracajcie do domu, będzie zamieszanie » — po czym jeden z nich zastrzelił esesmana strzałem z karabinu.
Niemiecka grupa żołnierzy zaczęła strzelać do uciekających Francuzów, którzy skryli się w bocznej uliczce. Inna grupa Niemców zaczęła rzucać granatami w sąsiadujący dom rodziny Leleu, który zaczął płonąć. Gdy Niemcy ścigający Francuzów wrócili i wyjaśnili, że to francuscy żołnierze zabili ich kolegę, a nie cywile — przerwano rzucanie granatów.
Louis Bajus został zabity przez Niemców tego samego dnia w Noyellette. Georges Duhaupas zginął po wojnie w wypadku samochodowym. Ta sama dywizja SS rozstrzelała później 90 cywilów w Aubigny-en-Artois, 14 w Duisans i 40 w Berles-Monchel, a także kilkuset żołnierzy brytyjskich — ofiar tyle co w Oradour-sur-Glane, choć historia nie zapamiętała tych masakr w regionie Hauts-de-France podczas niemieckiej inwazji 1940 roku.
- Świadectwo Jenny Asquin z domu Vendeville, naoczny świadek.
- Lokalne archiwa historyczne — inwazja niemiecka, maj 1940.
