Vanaf 1309 tekent Johanna haar aanwezigheid af. Haar aankomst in Avesnes is een symbolische inbezitneming van het moederlijk erfgoed. Dit stadje is niet zomaar een tussenstop — het is een strategisch sleutelpunt.

👑 Johanna II van Bourgondië

In 1316, toen haar neef Robert III van Artois haar rechten met de wapens betwistte, organiseerde zij vanuit de vesting van Avesnes een succesvolle verdediging. In die tijd leefde Avesnes op het ritme van het Hof. Een indrukwekkend « Hotel van de Koningin », met bijna 200 personen, vergezelde Johanna — een bewijs van de financiële autonomie en politieke macht die zij al over haar Artesische landen uitoefende.

Het parcours van Johanna is er een van buitengewone overleving aan de top van de staat. In 1314 schokt de affaire van de Tour de Nesle de dynastie. Anders dan haar schoonzusters wordt Johanna opgesloten in het kasteel van Dourdan, niet wegens overspel, maar wegens vermeende medeplichtigheid.